VURAL GÖKÇAYLI
VURAL GÖKÇAYLI KİMDİR ?
Vural GÖKÇAYLI, bugün, Türkiye’de Haute-Couture’ü en iyi temsil eden
modacılardan biridir.
Hatta, Fransız Haute-Couture’ünün altın çağında Fransa’da ilk adımlarını atan
tek Türk modacıdır.
ÖZGEÇMİŞİ
MODA SEVGİSİ ÇOK GENÇ YAŞTA BAŞLAR
VURAL GÖKÇAYLI’nın annesi, NEZAHAT GÖKÇAYLI, örnek Cumhuriyet kadınıdır.
Nezahat Hanım nikahı için Jacques FATH’tan aldığı bir tayör giyer.
Şıklığı ve modernliği, GÖKÇAYLI’yı çok genç yaşta moda dünyasına atmıştır.
Her çocuk, oyuncaklarıyla oynarken, GÖKÇAYLI, annesinin perdelerini kesip,
bebeklerine elbise yapardı.
Bu tutku, lise senelerinde devam eder. İtalyan lisesinde okuyan GÖKÇAYLI, kız
arkadaşlarına elbise çizerken, profesör OTTONE tarafından yakalanır ve
cezalandırılır. Ancak, yeteneğini farkeden profesör, GÖKÇAYLI’yı bir ay sonra
bürosuna çağırıp ,İtalya’ya gidip design okumasını tavsiye eder, ve ona heyecan
verir.
Moda okumaya karar veren GÖKÇAYLI, asker, mühendis ve doktor kökenli ailesinin
sert tepkileriyle karşılaşır. İran’da askeri ataşe olan amcası onu yeğenlikten
reddedeceğini söyler.
Çok küçük yaştayken kaybettiği hukukçu babası sağ olsaydı bu mesleği kattiyen
yaptırmazdı.
Annesinin hayata modern bakışı ve desteği sayesinde, moda dünyasına ilk
adımlarını atar.
İstanbul’da, Moda’da oturan GÖKÇAYLI , iki yaz boyunca, arkadaşlarından gizli, o
dönemin ünlü moda tasarımcılarından ve aile dostu olan Cemal BÜRÜN’ün yanında
eğitimine başlar.
Kabiliyetini gören Cemal Bey, GÖKÇAYLI’nın Paris’e gitmesini tavsiye eder, ve
1962 de kendini Paris’te bulur.
PARIS
Paris’te, Sultan Vahidettin’in son Kaptanı Derya’sının oğlu ve aile dostu olan
Ekrem KAPTAN’ın evinde kalır.
Bir yandan, Ecole du Louvre’da ve Académie des Beaux Arts’da tiyatro kostümü
eğitimi alır, ve akşamları Alliance Française’de Fransız dili ve Edebiyatı
öğrenimi görür.
Paris’in kültürel hayatının tadını çıkartır.
Paris Operasının en muntazam seyircilerinden biridir. Hatta, Maria Calas’ı, La
Tosca’da ilk izlediği zaman, gece sabaha kadar uyuyamaz ve klasik müzik bir
tutku haline gelir. Her Pazar müzeleri gezer.
Sanat ve kültürü modaylan bütünleştirir.
Bir yandan da, Ekrem ve Saime KAPTAN’ın renkli hayatına girer.
Deauville, Enghien, Cannes gibi eğlence ve şıklık simgesi olan yerlere sık sık
giderler.
Şık kadınlarla dolu bir ortamda yaşar.
Vakit buldukca, ormanlarda kamp yapar, ata biner, doğayla bütünleşir.
PARİS’TE İŞ HAYATI
1963 – 1964 : GİVENCHY’de bir yıllık başarılı bir staj görür. Bu sürede,
Givenchy’nin renkli müşterileriyle çalışmıştır : Audrey HEPBURN, Madame SİMPSON
gibi ünlü simalarla tanışmaya fırsat bulmuştur.
1964 - 1967 : JEAN PATOU’da o zaman directör artistikliğini yapan MICHEL
GOMA’nın yanında ANGELO TARLATZİ ile birlikte asistanlık yapar. Teknik olarak,
Haute Couture’ün bütün inceliklerini Michel GOMA’dan ve Jean Patou’da geçen
süreç içinde hepsini benimsiyerek öğrenme fırsatı buldu.
PRENSES EŞREF, FARAH DİBBAH, LUDMİLLA CERİNA, COMTESSE d’ORNANO, GRANDE
DUCHESSE DU LUXEMBOURG ve JACKİE KENNEDY gibi müşterilerle çalışma fırsatı
buldu.
O dönemde, kendisine Amerika’dan teklifler olmasına rağmen, Paris’te kalmayı
tercih etti.
HOLLANDA – 1967
NİNA RİCCİ’nin, director artistiği olan Gérard PİPART’ın asistanı olan FRANZ
MOLENAR,
1967’de Hollanda’da ilk kez Paris anlamında büyük modaevi kurar.
Arkadaşı olan GÖKÇAYLI’ya directör artistikliğini yapmasını önerir. Amsterdam
GÖKÇAYLI için çok büyük bir tecrübedir. Özgürce kendi denemelerini yapar.
Amsterdam’da kaldığı süre içinde Paris,New-York ve Berlin’de sergilenen
koleksiyonları hazırlar :
Temalar : geometri
Kumaş çalışmaları : Abstre motif baskılar - stilize osmanlı motifleri
PARİS’E KISA DÖNÜŞ – 1968
Türkiye’ye kesin dönüş yapmak üzere, 1968 başında, bıraktığı eşyalarını almak
üzere Paris’e dönen GÖKÇAYLI, Sylvie VARTAN ve ortağı olan Nicole BERNARD ile
bir davette tanışır. GÖKÇAYLI ile çalışmak isterler, ama kendisi Türkiye’ye
kesin dönüş yapmak istediğini söyler. Israrlarına dayanamayıp, bir müdet daha
Paris’te kalıp, Sylvie VARTAN’ ın butiği için iki koleksiyon hazırlar.
GÖKÇAYLI’nın prêt-a-porter için ilk ve son çalışmasıdır.
TÜRKİYE’YE DÖNÜŞ – 1968
1968 sonlarında, Türkiye’ye dönen sanatçı Rumeli Caddesinde, Saray apartmanında
atölyesini kurar.
İstanbul’a geldiği zaman ona en çok yardım eden, eski Kahire İş Bankası müdürü
ve aile dostu olan
İlhami ÇAKIN Beydir.
İlk defilesini çok büyük ilgi çeker. Bütün basın GÖKÇAYLI defilesinden bahseder.
İstanbul’un Haute-Couture’den anlayan en şık hanımları akın etmeye başlar.
İlk müşterileri arasında Mefküre ŞERBETÇİ, Rüksan ŞERBETÇİ, Ayşe BEYAZIT,
Münevver ERKOĞLU, Madame BARBUT, Serra MENEMENCİOĞLU, Suna KIRAÇ , Sevgi GÖNÜL,
İnci KIRAÇ, Serap BÜKTAŞ, Ayşe SILAN.
Koleksiyonların temaları
Paris’te iken, Benoit MECHIN’in konferanslarında, İsak Paşa Külliyesinin taş
kabartmalarından, iç süslemelerinden, çinilerinden o kadar çok bahseder ki
GÖKÇAYLI Paris’teyken Anadolu kültürene aşık olur.
Aynı zamanda, sanat tarihi hocası olan Maxwell Foucher’nin konferanslarında,
Rüstem Paşa Cami’inden o kadar heyecanla bahseder ki, GÖKÇAYLI Türkiye’ye
dönünce mutlaka bu sanat eserini değerlendirmek ister ve sonunda hayalini
gerçekleştirir.
İlk çalışmaları, Anadolu Medeniyetleri üzerinedir.
Anadolu Medeniyetlerinin detaylarının modern bir yorumunu yapar, Fransız
Haute-Couture’ü ile birleştirir ve kendi tarzını bulur. Çok daha renkli, bir
Türk Haute-Couture tarzı ortaya çıkmış olur. Onun için Anadolu medeniyetleri bir
ilkedir.
Ama, moda değişkendir, zaman zaman Hollywood Star, Şık Kadın ve Art Déco
temaları üzerine çalışır,
- Hittit - Bizans : Aphrodisias : çalışmaları özellikle drapeler üzerinedir
- Selçuk - Hollywood stars
- Osmanlı - Şık kadın
- Roma - Erté : Art Déco
Kumaş çalışmaları :
- Bedri Rahmi’ile ipeğe ilk yazma, baskı, ve dokuma denemeleri (1970)
- Keçe çalışması – abaların modern yorumunu sunar (1978)
- Anadolu etnik motiflerinin modern yorumunu yapar, Kilim dokur – ceket ve
paltolarda kullanır (1977)
- Jale YILMABAŞAR’ın seramik motiflerini ipeğe basar (1977)
- Batik – Tatbiki Güzel Sanatlar’la batik çalışması yapar
- Baskı – Herr Schmidt ile Osmanlı ve Selçuk baskı çalışmaları yapar (1980)
- Kumaş çalışması :. Baydemir tekstil fabrikası için Osmanlı (Topkapı ve Rüstem
Paşa Camiinin detayları) ve Bizans (Aya Sofia ve Kariye Camii) detaylarını
basar. (1997)
Defileleri :
- 1968 : İlk koleksiyonunu Squal Kulübü içine Büyük Ankara Oteli ve İstanbul
Park Otelde sundu
Tema : geometri
- 1970 : Verem Savaş Derneği yararınan Galata Kulesinde düzenlenir
Tema : Türkiye’de ilk kez Pandomim tarzı bir gösteriyle ilgi çeker
Kumaş çalışması : ilk stilize Osmanlı desenleridir
- 1975 : Amerikan Hastanesi Yardımlaşma Sağlığı yararına Hollanda
konsolosluğunda düzenlenir
Tema : çağdaş kadın ve Türk ezgileri
Kumaş çalışması : ipek kumaş üzerine abstre desenler
- 1976 : Çocuk Sağlığı Derneği yararına Japon Büyük Elçiliğinde düzenlenir
Tema : Sophistiquée kadın ve soyut deneme
Kumaş :Jale YILMABAŞAR’ın seramik desenlerini ipek voil, krep georgette denemesi
Uçuşan tualetler yaratır.
- 1977 : - Dış işleri Bakanlığı kültür dairesi, o dönemin REİSİCUMHUR KORUTÜRK
ve eşinin talimatıyla, GÖKÇAYLI’yı Bruxelles’e sanat elçisi olarak yollarlar.
Bruxelles’de NATO’da, ORTAK PAZAR’da ve Türkiye Büyük Elçiliğinde defileler
yapar. Bruxelles’in basınının dikkatini çeker, ve Belçıka televizyonu bir
röpartaj yapar.
Program yapımcısı : “siz gerçekten Türkmüsünüz ? ” diye sorar.
Bu çok ağırına gider. “niye” diye soran GÖKÇAYLI’ya “Türklerin pek kreatif
olmadığını
düşünüyorduk. Batıdan mı algılanıyorsunuz diye sorar”.
GOKÇAYLI Fransız Haute-Couture ve Anadolu medeniyetlerinden Bahseder.
- Ordu Yardımlaşma derneği yararına, Sayın Bayan KORUTÜRK himayesinde
- 1978 : İstanbul Fransız Saray’inda, Fransız Büyükelçiliği ve eşinin
himayesinde
- 1979’dan 1983’e : İtalyan Sefirinin himayesinde
- 1982 : Kahire’de Mısır Dışişleri Bakanlığı’nın düzenlediği Türk Haftası
kapsamında bir hafta süreyle
defileler yapmıştır.
- 1983 : Uluslararası Lioness Yönetim Çevresi Federasiyonu için sunulan yaz
koleksiyonu
büyük bir kitlenin beğenisini kazanmıştır.
- 1985 : -American Express sponsorluğunda Çocuk Sağlık Derneği yararına
- 1987 : -İstanbul Fransız Saray’ında Kızılay yararına
-Ankara Fransız Sefaretinde Hopital de la Paix yararına
- 1989 : -Münich Türk Haftası kapsamında defileler sunmuştur
-Korunmaya Muhtaç Çocuklar Derneği yararına Yıldız Saray’ında
- 1990 : Afrodisias Vakfı yararına İngiliz Konsolosluğunda
- 1993 : 500.YIL Vakfı ve Dışişleri Bakanlığı organizasiyonu ile İsrail’de nerde
? defile
yapar.
- 1996 : Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği yararına Sayın Prof. Dr. Türkan
SAYLAN’ın
desteği ve Yapı Kredi Bankası Genel Müdürü Sayın Burhan KARACAM’ın yardımları i
ile Yapı Kredi Korusunda defile yapar.
- 1997 : Afrodisias Vakfı yararına İstanbul Menkul Kıymetler Borsasında
- 1998 : -Brillant Gipur firması için Çırağan Saray’ında iki gece üst üste
defileler sunmuştur
-Aynı defile Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği ve Türkiye Eğitim Gönüllüleri
Vakfı
yararına gene Çırağan Saray’ında sergilenmiştir.
- 2001 : -Afrodisias Vakfı yararına Çırağan Saray’ında
-Mehmetçik Vakfı yararına Fenerbahçe Orduevinde
-Türk Kadınlar Birliği yararına Ankara İngiliz Sefaretinde
- 2002 : K.K.T.C. Cumhurbaşkanı SAYIN RAUF DENKTAŞ tarafından YILIN SANATÇISI
ödülünü alır
- 2003 : -Afrodisias Vakfı yararına Çırağan Saray’ında
-Türk Kadınlar Birliği yararına Ankara Fransız Sefaretinde
- 2004 : -Afrodisias Vakfı yararın Rahmi KOÇ Müzesinde
-aynı defile Türk Eğitim Vakfı ve İnönü Vakfı yararına Rusya Büyükelçiliğinde
- 2006 : -Akmerkez tarafından düzenlenen 12 sanatçı – 12 elbise defilesi
12 ressam ve heykeltraşın çalışmalarıyla elbise tasarlamıştır.
- 2007 : -Perspektif adlı defile (1968’lerden bugüne) AVON tarafından Kanser
araştırmaları yararına
Düzenlenmiştir.
GENÇLERLE BİLGİLERİNİ PAYLAŞMAYI SEVİYOR
1998 senesinden bu yana YEDİTEPE ÜNİVERSİTE’sinde, ve 2005 yılında TİCARET
ÜNİVERSİTESİNDE Kostüm Tarihi ve Moda Tarihi dersleri vermektedir.
ÖDÜLLER
JAPONYA, İSRAİL, FRANSA, ALMANYA, İTALYA VE MISIR’dan ödüller almıştır.
AFRODİSİAS VAKFI VE VURAL GÖKÇAYLI :
26 yıl süren kazılardan sonra Afrodisias’ı gün ışığına çıkaran arkeolog
Prof.Kenan ERİM, Amerika’da New-York Üniversitesinde Kristal Küre sahibidir.
1982’de GÖKÇAYLI Afrodisias’ı keşveder, antik kente hayran kalır, ve arkeolog
Prof. Kenan ERİM ile dost olur. Oradaki heykellerin üzerindeki tuvaletler,
drapeler, aksesualar, saçlar, ayakkabılar GÖKÇAYLI’yı çok etkiler. Afrodisias
drapeleri üzerine inanılmaz araştırma yapar ve defilelerinde kullanır.
Prof. Kenan ERİM, bütçesinin kısıtlandığını GÖKÇAYLI ile paylaşır, ve ona yardım
etmek için GÖKÇAYLI bir dernek kurmaya karar verir.
İstanbul’a döner, hem müşterisi, hem avukatı olan Selnur HAMAMCIOĞLU’na bu
konudan bahseder, ve derneği kurmak için 5 isim ister. GÖKÇAYLI ‘da Sevgi GÖNÜL,
Abdurahman HANCI, Ayşe SILAN, Selnur HAMAMCIOĞLU ve Yasemin PİRİNÇCİOĞLU’nu ikna
eder ve dernek kurulur.
Fuat BAYRAMOĞLU, bir zamanlar Büyükelçi ve eski Cumhurbaşkanı Genel Sekreteri
derneğin başkanı olur. Onun başkanlığıyla, dernek vakıfa dönüşür.
Bundan sonra, defilelerini öncelikle Afrodisias Vakfı için organize eder.